5-тарау. Құрылыс материалдары мен бұйымдарына қойылатын қауіпсіздік талаптары
Параграф 1. Негізгі қауіпсіздік талаптары
36. Құрылыста қасиеттері бар құрылыс материалдары мен бұйымдарын қолдану көзделеді, олар мақсаты бойынша қолданылған және оларды пайдаланудың белгіленген ережелерін сақтаған жағдайда ғимараттар мен құрылыстардың техникалық регламенттің 4-тарауында көрсетілген базалық талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
37. Құрылыс материалдары мен бұйымдары оларға қойылатын Техникалық регламенттің талаптарына, оның ішінде олардың құрылыста қолдануға жарамдылығын қамтамасыз ететін елеулі сипаттамаларға қойылатын талаптарға сәйкес Қазақстан Республикасының нарығына айналысқа шығарылады.
38. Сәйкестікті міндетті растау үшін құрылыс материалдары мен бұйымдарының сипаттамаларына (қасиеттеріне) қойылатын қауіпсіздік талаптары өнімге стандарттау жөніндегі құжаттарға сәйкес айқындалады.
39. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының елеулі сипаттамалары стандарттау жөніндегі құжаттар тізбесіне енгізілген стандарттау жөніндегі өзара байланысты құжаттарда белгіленеді, оларды қолдану нәтижесінде таңдау бөлігінде ерікті негізде техникалық регламенттің 2-қосымшасына сәйкес Техникалық регламенттің талаптарын сақтау қамтамасыз етіледі.
40. Құрылыс материалдары мен бұйымдары үй-жайларға зиянды заттардың адам денсаулығына қауіп төндіретін және адам денсаулығына радиациялық және химиялық қауіп төндіретін мөлшерде бөлінуін болдырмауды ескере отырып, конструкцияларда қолданылады.
Параграф 2. Өнімнің өмірлік цикліне қойылатын талаптар
41. Құрылыс материалдары мен бұйымдарын тасымалдау, сақтау, тасымалдау дайындаушы ілеспе құжаттамада көрсеткен шарттарға сәйкес жүзеге асырылады және таңбалауда немесе ілеспе құжаттамада көрсетілген құрылыс материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігіне әсер ететін және оларды мақсаты бойынша пайдалануға мүмкіндік беретін қасиеттер мен сипаттамалардың сақталуын қамтамасыз етеді.
42. Ғимараттарды, құрылыстарды, өнеркәсіптік объектілерді, жолдарды, инженерлік және басқа да коммуникацияларды бұзу, бөлшектеу, реконструкциялау, жөндеу немесе салу процесінде түзілетін құрылыс қалдықтары тиісті қайта өңдеу кәсіпорындары, сондай-ақ көрсетілген қалдықтармен себуге немесе рекультивациялауға қала құрылысы құжаттамасына сәйкес рұқсат етілген аумақтар болған кезде қайта өңдеуге және кәдеге жаратуға жіберіледі.
Елді мекенде тиісті кәсіпорындар мен аумақтардың болмауы себебінен құрылыс қалдықтарын қайта өңдеу, пайдалану немесе залалсыздандыру мүмкін болмаған кезде өндіріс және тұтыну қалдықтарын жинауға, пайдалануға, қолдануға, залалсыздандыруға, тасымалдауға, сақтауға және көмуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес оларды мамандандырылған (өнеркәсіптік) полигондарда көму қамтамасыз етіледі.
6-тарау. Сәйкестікті растау ережелері мен нысандары
Параграф 1. Ғимараттар мен құрылыстардың, құрылыс материалдары мен бұйымдарының техникалық регламент талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету
43. Ғимараттар мен құрылыстардың техникалық регламент талаптарына сәйкестігі, егер оның белгіленген талаптары толық көлемде орындалса, оның ішінде техникалық регламенттердің базалық талаптарын дамытатын және нақтылайтын өзара байланысты нормативтік құжаттарды қолдану арқылы қамтамасыз етіледі.
44. Техникалық регламент талаптарын сақтаудың шарты Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 19 қарашадағы № 701 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген) сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогына енгізілген сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогы саласындағы мемлекеттік нормативтерді қолдану болып табылады № 12423 актілер).
45. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының техникалық регламент талаптарына сәйкестігі техникалық регламенттің 2-қосымшасына сәйкес стандарттау жөніндегі өзара байланысты құжаттардың талаптарын орындау жолымен қамтамасыз етіледі.
46. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының сапалық сипаттамаларын зерттеу (сынау) және өлшеу әдістері техникалық регламенттің талаптарын қолдану және орындау және өнімнің сәйкестігін бағалауды (растауды) жүзеге асыру үшін зерттеу (сынау) және өлшеу қағидалары мен әдістерін, оның ішінде үлгілерді іріктеу қағидаларын қамтитын стандарттау жөніндегі құжаттар тізбесіне енгізілген стандарттау жөніндегі құжаттарда белгіленеді. Техникалық регламенттің 3-қосымшасына.
47. Өзара байланысты нормативтік құжаттар мен стандарттау жөніндегі құжаттарды қолданбау Техникалық регламенттің талаптарын сақтамау ретінде қарастырылмайды.
"Стандарттау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 27-бабының 1-тармағына сәйкес арнайы экономикалық аймақтар аумағындағы өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін, сондай-ақ республикалық Индустрияландыру картасына енгізілген Техникалық регламенттің талаптарын орындау үшін стандарттау жөніндегі халықаралық, өңірлік құжаттарды және шет мемлекеттердің стандарттау жөніндегі құжаттарын тікелей қолдануға жол беріледі.
Стандарттау объектілері Қазақстан Республикасының аумағында айналысқа шығарылатын стандарттау жөніндегі құжаттар Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейді.
Техникалық регламенттерге стандарттау жөніндегі құжаттар тізбесіне енгізілген стандарттау жөніндегі өзара байланысты құжаттар қолданылмаған жағдайда сәйкестікті бағалау тәуекелдерді талдау негізінде жүзеге асырылады.
48. Жобалауға құрылыс нормалары мен ережелер жиынтығы жоқ ғимараттар мен құрылыстарды жобалау үшін немесе осы нормативтік-техникалық құжаттардың талаптары жеткіліксіз болған жағдайда, құрылысты нормалаудың параметрлік әдісіне сәйкес балама шешімдер қолданылады.
Параграф 2. Ғимараттар мен құрылыстардың сәйкестігін бағалау
49. Ғимараттар мен құрылыстардың, сондай-ақ олармен байланысты инженерлік іздестіру, жобалау, салу, монтаждау, баптау, пайдалану және объектілерді кейіннен кәдеге жарату процестерінің техникалық регламент талаптарына сәйкестігін бағалау міндетті сипатта болады.
Бағалау құрылыс объектісінің, процестердің және қолданылатын материалдар мен бұйымдардың нақты параметрлері мен сипаттамаларын Техникалық регламенттің осы тарауының 1 - параграфында көзделген Техникалық регламенттің талаптарына тікелей, сондай-ақ тиісті кезеңдерде-жобалау құжаттамасында белгіленген осы параметрлер мен сипаттамалардың мәндерімен салыстыру арқылы жүргізіледі.
50. Ғимараттар мен құрылыстардың сәйкестігін бағалау ғимараттармен және құрылыстармен байланысты процестерге қойылатын талаптардың сақталуын ескере отырып, құрылыс объектісін құрудың, пайдаланудың және кейіннен кәдеге жаратудың әрбір кезеңінде мынадай нысандарда дәйекті түрде жүзеге асырылады:
жергілікті атқарушы органның құрылысқа арналған эскизді (эскиздік жобаны) келісуі;
жобалық құжаттамаға сараптама жүргізу көзделген жаңа ғимараттар мен құрылыстарды, олардың кешендерін, инженерлік және көлік коммуникацияларын салуға, сондай-ақ қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстарды өзгертуге (реконструкциялауға, кеңейтуге, техникалық қайта жарақтандыруға, жаңғыртуға және күрделі жөндеуге) жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасына ведомстводан тыс кешенді сараптама;
құрылыста қолдану үшін тапсырыс берушінің (құрылыс салушының) жобалау құжаттамасын бекітуі;
мердігердің қолданылатын құжаттаманы, материалдарды, бұйымдарды және ол жүзеге асыратын құрылыс-монтаж жұмыстарын меншікті өндірістік бақылауы (Кіріс, операциялық, қабылдау, зертханалық, геодезиялық) ;
құрылысты авторлық және техникалық қадағалау;
мердігердің Тапсырыс берушіге (құрылыс салушыға) орындалған құрылыс-монтаж жұмыстарының сәйкестігі туралы декларацияны ұсыну арқылы жобалау және құрылыс кезінде қолданылған нормативтердің және бекітілген жобалау құжаттамасының талаптарына сәйкестігін растауы;
Тапсырыс берушіге (құрылыс салушыға) орындалған жұмыстардың жобаға сәйкестігін және тиісті қорытындылар беру арқылы құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасын авторлық және техникалық қадағалаумен растау;
Тапсырыс берушінің (құрылыс салушының) объектіні қабылдауы және объектіні пайдалануға қабылдау актісін бекіту;
пайдалану процесінде объектінің және (немесе) оның бөліктерінің жай-күйін тексеру және техникалық тексеру;
құрылыстарды, ғимараттарды, құрылыстарды, инженерлік және көлік коммуникацияларын салу (кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, реконструкциялау, қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу, қалпына келтіру және күрделі жөндеу) туралы Жергілікті атқарушы органның шешімі;
жергілікті атқарушы органның объектіні кейіннен кәдеге жарату (құрылысты бұзу)жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге шешімі;
объектіні кейіннен кәдеге жарату бойынша жұмыстардың жүргізілуін бақылау және қадағалау (құрылысты бұзу).
51. Құрылыс объектісінің өмірлік циклінің кезеңіне және сенімділік сыныбына байланысты сәйкестікті растау мақсатында дәлелдемелер ретінде пайдаланылатын материалдар тізбесіне мынадай құжаттар енгізіледі:
эскиз (эскиздік жоба);
жобалық құжаттама (сызбалар, кестелер, есептеулер, түсіндірмелер) ;
сараптамалық қорытындылар;
атқарушылық техникалық құжаттама (сынау және өлшеу нәтижелері, жұмыс журналдары, қолданылатын құрылыс материалдарына, бұйымдары мен конструкцияларына сертификаттар, жасырын жұмыстарды куәландыру актілері, жауапты конструкцияларды аралық қабылдау актілері, іске қосу-баптау жұмыстарының актілері);
авторлық және техникалық қадағалау қорытындылары;
мердігердің сәйкестік декларациясы;
объектіні пайдалануға қабылдау актісі;
техникалық төлқұжат;
тіркеу және рұқсат беру құжаттамасы.
Параграф 3. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының сәйкестігін бағалау
52. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының техникалық регламент талаптарына сәйкестігін бағалау міндетті сипатқа ие және бақылау нәтижесінде алынған өнімнің елеулі сипаттамаларының нақты мәндерін Техникалық регламент талаптарымен, оның ішінде сәйкестік рәсімдеріне және Техникалық регламенттің 6-тарауында көрсетілген стандарттау жөніндегі өзара байланысты құжаттарды салыстыру арқылы жүргізіледі.
53. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының техникалық регламент талаптарына сәйкестігін бағалау сәйкестікті міндетті растау (сәйкестікті сертификаттау және декларациялау) нысандарында жүргізіледі.
Сәйкестікті растауды өтініш берушімен шарт талаптарында сәйкестікті растау жөніндегі аккредиттелген органдар (бұдан әрі - ОПС) жүргізеді.
Міндетті сертификаттау нысанында техникалық регламенттің маңызды қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін міндетті растауға жататын құрылыс материалдары мен бұйымдарының тізбесі Техникалық регламенттің 4-қосымшасында келтірілген.
Сәйкестікті декларациялау нысанында сәйкестікті міндетті растауға жататын құрылыс материалдары мен бұйымдары Техникалық регламенттің 5-қосымшасында келтірілген.
Техникалық регламенттің 2-қосымшасында стандарттау жөніндегі құжаттар болмаған жағдайда, оларды қолдану нәтижесінде Техникалық регламенттің талаптарын ерікті негізде сақтау қамтамасыз етіледі, өнімнің сәйкестігін растау тәуекелдерді талдау негізінде жүзеге асырылады.
54. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының сәйкестігін растау Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің міндетін атқарушының 2021 жылғы 29 маусымдағы № 433-НҚ бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23364 болып тіркелген) бекітілген сәйкестікті бағалау қағидаларына (бұдан әрі - сәйкестікті бағалау қағидалары) сәйкес жүргізіледі.
55. Сәйкестікті декларациялау жүзеге асырылады:
1) сәйкестік туралы декларацияны өзінің дәлелдемелері негізінде қабылдаумен;
2) сапа менеджменті жүйесінің және (немесе) аккредиттелген зертхананың ОПС және (немесе) ОПС қатысуымен алынған дәлелдемелер негізінде сәйкестік туралы декларацияны қабылдау арқылы жүзеге асырылады.
56. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының сәйкестігін декларациялау схемалары техникалық регламенттің 6-қосымшасында келтірілген.
Декларациялау схемасын таңдауды өтініш беруші ОПС-пен бірлесіп айқындайды.
57. Сәйкестік туралы декларацияны қабылдау үшін негіз болып табылатын құжаттар жиынтығы мыналарды қамтиды:
1) сериялық өндіріс өнімдері үшін:
өнімнің техникалық регламент талаптарына сәйкестігін бағалау мақсатында өнімнің негізгі параметрлері мен сипаттамаларын, сондай-ақ оның сипаттамасын қамтитын техникалық құжаттаманың (жобалау және (немесе) конструкторлық және (немесе) технологиялық және (немесе) пайдалану құжаттамасының) көшірмесі;
стандарттау жөніндегі құжаттардың немесе стандарттау саласындағы өзге де нормативтік құжаттардың тізімі, оларға сәйкес өнім дайындалады;
өнім дайындалған құжаттың (құжаттардың) көшірмесі (ұйымның стандарттау жөніндегі құжаты, техникалық шарттар немесе өзге де құжат) (бар болса);
Қазақстан Республикасына жеткізілетін өнімнің техникалық регламент талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етуді және мұндай өнімнің көрсетілген талаптарға (дайындаушы уәкілеттік берген тұлға үшін) сәйкес келмеуі үшін жауапкершілікті көздейтін дайындаушымен (оның ішінде шетелдік дайындаушымен) шарт (сәйкестікті декларациялау схемасында көзделген жағдайларда);
менеджмент жүйесінің сәйкестік сертификаты (бар болса);
жиынтықтаушы бұйымдарға сәйкестік сертификаттары (бар болса);
өнім үлгілерін (сынамаларын) зерттеу (сынау) және өлшеу хаттамалары;
сәйкестік туралы декларацияны (бар болса)қабылдауға негіз болған өтініш берушінің таңдауы бойынша өзге де құжаттар;
2) өнім партиясы немесе бір бұйым үшін:
келісімшарттың (жеткізу шартының) көшірмесі және өнім партиясын немесе бір бұйымды сәйкестендіретін тауарға ілеспе құжаттар, оның ішінде мөлшері;
пайдалану құжаттарының көшірмесі (қажет болған жағдайда);
стандарттау жөніндегі құжаттардың немесе стандарттау саласындағы өзге де нормативтік құжаттардың тізімі, оларға сәйкес өнім дайындалады;
өнім дайындалған құжаттың (құжаттардың) көшірмесі (ұйымның стандарттау жөніндегі құжаты, техникалық шарттар немесе өзге де құжат) (бар болса);
өнім үлгілерін (сынамаларын) зерттеу (сынау) және өлшеу хаттамалары;
сәйкестік туралы декларацияны (бар болса) қабылдауға негіз болған өтініш берушінің таңдауы бойынша өзге де құжаттар.
58. Цемент өнімін сертификаттау "цементтер мен портландцемент клинкерінің сәйкестігін растау тәртібі" ҚР СТ 3361 Қазақстан Республикасының стандарттау жөніндегі ұлттық құжатына сәйкес жүзеге асырылады.
Табиғи тастан жасалған бұйымдарды сертификаттау Қазақстан Республикасының ҚР СТ 3619 "табиғи тастан жасалған бұйымдар. Жалпы техникалық шарттар". Табиғи тастан жасалған бұйымдарды сертификаттау кезінде сарапшы-аудитор кен орнынан алынған блок үлгілерін сертификаттауға мәлімделген бұйыммен салыстыру үшін кен орнына баруды жүзеге асырады.
59. Сәйкестігін бағалау үшін стандарттау жөніндегі өзара байланысты құжаттары жоқ Құрылыс материалдары мен бұйымдары, оның ішінде инновациялық бұйымдар, сондай-ақ техникалық сипаттамалары стандарттау жөніндегі өзара байланысты құжаттарда белгіленгеннен өзгеше құрылыс өнімі аккредиттелген тәуекелдерді талдау зертханаларымен бірлесіп сәйкестікті растау жөніндегі орган жүргізген кезде Қазақстан Республикасының нарығына шығарылады.
60. Зертханалар ОПС - пен немесе басқа өтініш берушілермен шарт талаптарында сынақтардың, зерттеулердің (сынақтардың) нәтижелерінің және өнімді өлшеудің фото-және (немесе) бейнетіркеуін жүргізеді.
Параграф 4. Өнімді таңбалау және сәйкестік белгілері
61. Техникалық регламенттің талаптарына сәйкес келетін және сәйкестікті бағалау қағидаларына сәйкес сертификат берумен сәйкестікті растау рәсімінен өткен Құрылыс материалдары мен бұйымдары Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің 2021 жылғы 21 мамырдағы № 348-НҚ бұйрығымен бекітілген "өнімді таңбалауға қойылатын талаптар" техникалық регламентіне сәйкес сәйкестік белгісімен таңбаланады (тізілімде тіркелген нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу№22836).
62. Сәйкестік белгісі сертификатталатын өнімнің әрбір бірлігіне қолданылады.
Қапталмаған құрылыс материалдары мен бұйымдарының сәйкестік белгісімен таңбалау оларға тікелей жазылады, сондай-ақ қоса беріліп отырған пайдалану құжаттарында келтіріледі.
Буып-түйілген құрылыс материалдары мен бұйымдарының сәйкестік белгісімен таңбалау қаптамаға салынады.
63. Өнімді өткізу кезінде тұтынушыға арналған ақпаратты дайындаушы және (немесе) уәкілетті дайындаушы тұлға және (немесе) импорттаушы береді.
Өнім туралы ақпарат дайындаушының және (немесе) дайындаушы уәкілеттік берген тұлғаның және (немесе) импортердің құрамын, қасиеттерін, мақсатын, сақтау, тасымалдау, пайдалану, кәдеге жарату шарттарын, дайындау (өндіру) және қолдану тәсілін, дайындау (өндіру) күнін, шығу тегін, жарамдылық мерзімін, массасын, көлемін, санын және өнімнің сапасы мен қауіпсіздігі туралы басқа мәліметтер.
Тұтынушыға ақпарат берудің, оның ішінде таңбалаудың мөлшері мен нысаны қаптаманың (ыдыстың) мөлшері мен нысанына сәйкес айқындалады.
64. Құрылыс материалдары мен бұйымдарында мынадай мазмұндағы таңбалау болады:
құрылыс материалдарының атауы;
тұтынушылық қасиеттері;
тауарлардың жарамдылық мерзімі;
пайдалану ережелері;
өнімді дайындаушы және (немесе) дайындаушы уәкілеттік берген тұлға және (немесе) импорттаушы туралы ақпарат (компаниялардың атаулары немесе ЖК ТАӘ, олардың заңды мекенжайлары);
тауарларға Қазақстан Республикасының немесе ЕАЭО заңнамасы шеңберінде рұқсат құжаттары (сертификаттар / декларациялар) алынғанын куәландыратын өтініш белгісі (қажет болған жағдайда).
65. Табиғи тастан жасалған бұйымдарды таңбалау ілеспе құжаттамада жүргізіледі және мәлімделген тас кен орнының атауын, мекенжайын қамтиды.
66. Құрылыс материалдары мен бұйымдарын ілеспе құжаттау және таңбалау мемлекеттік және орыс тілдерінде орындалады.
7-тарау. Техникалық регламенттің қолданылу мерзімдері мен шарттары
67. Техникалық регламент, орындау үшін өнім шығаруға байланысты іс-шараларды іске асыру талап етілетін талаптарды қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі.
68. Техникалық регламенттің алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап алты ай өткен соң қолданысқа енгізілмеген Техникалық регламенттің талаптары техникалық регламент алғаш ресми жарияланған күнінен бастап он екі айдан кешіктірілмей қолданысқа енгізіледі.
69. Техникалық регламент қолданысқа енгізілген күннен бастап жаңадан жобаланатын құрылыс объектілерінің, сондай-ақ айналымға шығарылатын құрылыс материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету белгіленген талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
70. Техникалық регламент қолданысқа енгізілгенге дейін берілген немесе қабылданған өнімнің міндетті талаптарға сәйкестігін бағалау туралы құжаттар оларда белгіленген мерзімдер аяқталғанға дейін жарамды болып есептеледі.